تبلیغات
کد تبلیغات
دسته بندي

            94-12-1gh4750 

محرم در چه روز و ماهی بوده است؟


0007613652

محرم در چه روز و ماهی بوده است؟

طبق محاسبات نجومي، روز عاشوراي سال ۶۱ هجري قمري، برابر با بيست‌ويكم[۱](و يا بيستم)[۲] مهرماه سال ۵۹ هجري شمسي، و دوازدهم اكتبر سال ۶۸۰ ميلادي[۳] بوده است.

اما دربارة اينكه عاشوراي سال ۶۱ قمري چه روزي از روزهاي هفته بوده است، پنج قول وجود دارد: شنبه، يكشنبه، دوشنبه، چهارشنبه و جمعه، كه در اين ميان روز جمعه بيشترين قايل را دارد. اما بررسي‌ها و محاسبات نجومي و رياضي گوياي آن است كه عاشوراي سال ۶۱، روز دوشنبه بوده است. اين موضوع را به دو شيوه مي‌توان اثبات كرد:

الف) از طريق زيج: [۴] بنا بر ديدگاه منجمان معاصر، زيج بهادرخاني تأليف غلامحسين جونپوري شيرازي يكي از دقيق‌ترين زيج‌هاي جهان به‌شمار مي‌رود. طبق اين زيج، آغاز سال ۶۱ قمري روز يكشنبه بوده است؛[۵] بنابراين روز عاشورا، سه‌شنبه بوده است. اما بايد در نظر داشت كه مبناي كار زيج، محاسبه به امر وسط است؛ يعني در تنظيم ذيج، ماه‌هاي فرد را سي‌روزه و ماه‌هاي زوج را ۲۹ روزه به‌حساب مي‌آورند و در هر سي سال، يازده بار ماه ذي‌حجه را سي‌روزه (كبيسه) حساب مي‌كنند؛ درحالي‌كه به‌حسب رؤيت، امكان دارد سه تا چهار ماه پشت سر هم، ۲۹ روزه باشد. ازاين‌رو گاهي اول ماه به‌حسب رؤيت، دست‌كم يك روز قبل از اول ماه به‌حسب امر وسط واقع مي‌شود؛ يعني گاهي روز دوم ماه با روز اول جدول زيج منطبق مي‌شود. با اين ملاحظه به ظن قوي مي‌توان گفت كه عاشورا در روز دوشنبه بوده است.

ب) از طريق محاسبة رياضي: فاصلة ميان آغاز سال اول هجري قمري تا روز عاشوراي سال ۶۱ قمري، ۲۱۲۷۲ روز است.[۶] اگر اين عدد را بر ايام هفته تقسيم كنيم، ۳۰۳۸ هفته و ۶ روز مي‌شود. با توجه به آنكه مبدأ تقويم هجري قمري، پنجشنبه بوده است، روشن مي‌شود كه روز عاشوراي ۶۱ قمري سه‌شنبه بوده است؛ اما با فرض اينكه هلال محرم آن سال يك روز زودتر رؤيت شده باشد، مي‌توان گفت روز عاشوراي ۶۱ قمري دوشنبه بوده است. همچنين اگر عدد يادشده (۲۱۲۷۲ روز) را بر سال‌هاي شمسي تطبيق دهيم، به امر وسط، برابر مي‌شود با بيست‌ويكم مهر سال ۵۹ شمسي (۲۱/۷/۵۹). اگر رؤيت را يك روز جلوتر بدانيم، عاشورا مصادف با بيستم مهر همان سال مي‌شود. بنابراين مي‌توان گفت: روز عاشوراي سال ۶۱ هجري برابر بوده است با روز دوشنبه بيستم مهرماه سال ۵۹ شمسي.[۷]

پی نوشت ها:

[۱] ايرج ملك‌پور و محمدرضا صياد، تقويم تطبيقي ۱۵۰۰ سالة هجري شمسي و هجري قمري قراردادي، ص۲۶؛ احمد بيرشك، گاهنامة تطبيقي سه‌هزارساله، ص۶۲؛ علي زماني قمشه‌اي، «پژوهشي دربارة تاريخ شمسي عاشورا»، فصلنامة تاريخ در آينة پژوهش، ش۲، ص۷۴٫

[۲] علي زماني قمشه‌اي، هيئت و نجوم اسلامي، ج۲، ص۲۲۶؛ همو، «پژوهشي دربارة تاريخ شمسي عاشورا»، فصلنامة تاريخ در آينة پژوهش، ش۲، ص۷۴٫

[۳] همو، هيئت و نجوم اسلامي، ج۲، ص۲۲۶٫ برخي از منابع، نهم و يا دهم اكتبر نوشته‌اند (هاينريش فرديناند و و. وستنفلد، تقويم تطبيقي هزاروپانصدسالة هجري قمري و ميلادي، ص۱۳؛ احمد بيرشك، گاهنامة تطبيقي سه‌هزارساله، ص۶۲ دهم اكتبر).

[۴] «زيج» در لغت، به ‌معناي تعيين احوال و حركات ستارگان، محاسبة نجومي و جدولي است كه از آن حركات سيارات را مي‌شناسند (محمد معين، فرهنگ فارسي، ج۲، ص۱۷۶۹).

[۵] علي زماني قمشه‌اي، «پژوهشي دربارة تاريخ شمسي عاشورا»، فصلنامة تاريخ در آينة پژوهش، ش۲، ص۷۴، به نقل از: غلام‌حسين جونپوري شيرازي، زيج بهادرخاني، ص۵۲٫

[۶] با اين توضيح كه هر سال قمري برابر با ۳۵۴ روز است. اگر اين عدد در ۶۰ سال ضرب، و با ده روز اول سال ۶۱ هجري جمع شود، عدد ۲۱۲۵۰ به دست مي‌آيد (۲۱۲۵۰ = ۱۰ + ۶۰ × ۳۵۴)؛ اما چنان‌كه در شيوة نخست يعني محاسبه بر مبناي زيج گفته شد، در هر سي سال، يازده بار ماه ذي‌حجه را سي‌روزه (كبيسه) حساب مي‌كنند. با توجه به آنكه تا روز عاشورا ۶۰ سال از آغاز سال هجري قمري گذشته بود، بايد ۲۲ روز به عدد ۲۱۲۵۰ بيفزاييم كه درنهايت عدد ۲۱۲۷۲ به دست مي‌آيد.

[۷] علي زماني قمشه‌اي، هيئت و نجوم اسلامي، ج۲، ص۲۲۶؛ همو، «پژوهشي دربارة تاريخ شمسي عاشورا»، فصلنامة تاريخ در آينة پژوهش، ش۲، ص۷۴٫

نوشته محرم در چه روز و ماهی بوده است؟ اولین بار در پدیدار شد.



لینک منبع

مطالب مرتبط :
برچسب ها :

جدیدترین مطالب
شبکه بهینه سازی محتوا تیکفا برای مشاهده بیشتر کلیک کنید.